Bezoek ook eens

WWW.TASMEDES.NL
 
gewijd aan de interactie van geloof en natuurwetenschap


God en de Menselijke Maat:


Gods Handelen en het Natuurwetenschappelijk Wereldbeeld

door Taede A. Smedes

 

 

Hoofdstukken:

Overige Links:

 

 

Hoofdstuk 9

Gebruikt God special effects? Over wonderen

Gods providentia extraordinaria wordt ook vaak in verband gebracht met wonderen, zodat wie over Gods handelen wil schrijven ook niet om het wonderbegrip heen kan. Vandaar dat hoofdstuk 9 (150-166) volledig op de vraag naar wonderen ingaat. Allereerst stel ik de vraag wat een wonder eigenlijk is. De 'klassieke' opvatting van een wonder meent dat God de natuurlijke orde tijdelijk buiten werking stelt. Ik meen echter dat die wonder-opvatting theologisch inadequaat is. Vervolgens ga ik in op de idee dat wonderen tekens zijn, een idee wat ik als erg vruchtbaar beschouw en wat bovendien bijbelse wortels heeft. Wonderen zijn gebeurtenissen die Gods heil communiceren aan hen die 'ogen hebben om te zien'. Met andere woorden: een wonder hoeft geen onverklaarbare gebeurtenis te zijn, maar het is een gebeurtenis die door degene die de gebeurtenis overkomt of aanschouwt geduid vanuit zijn/haar geloof. 

Detailopmerkingen

Literatuurlijst specifiek over het wonderbegrip:

pagina 152: Semiotiek. Semiotiek is voor velen een relatief onbekend vakgebied. In het Nederlands ken ik slechts twee inleidingen in de semiotiek:

  • W.A. de Pater & P. Swiggers, Taal en Teken: Een historisch-systematische inleiding in de taalfilosofie. Leuven: Universitaire Pers/Assen: Van Gorcum 2000. (De Pater en Swiggers bespreken semiotiek in relatie met taalfilosofie. Ze geven veel historische informatie en verwijzingen die nuttig zijn voor verdere studie.)

  • A. van Zoest, Semiotiek: Over tekens, hoe ze werken en wat we ermee doen. Baarn: Basisboeken Ambo 1978. (Klassieke, erg toegankelijke inleiding die helaas alleen nog antiquarisch te bemachtigen is.)

Twee Engelstalige inleidingen in de semiotiek zijn:

pagina 160: Het Koninkrijk Gods als woordzoeker. Het schijnt dat de Utrechtse systematisch theoloog van Ruler ooit heeft gezegd (of geschreven?) dat het Nieuwe Testament het verklarend woordenlijstje is bij het Oude. Die uitspraak had ik in mijn achterhoofd toen ik opschreef: "De woorden van Jezus lijken dan bedoeld te zijn als het woordenlijstje naast de puzzel". Als iemand de weet waar die uitspraak van Van Rulers te vinden is, houd ik me graag aanbevolen.

pagina 161v.: Voskuils Het Bureau. Voskuils imposante, ruim 5000 bladzijden tellende levenswerk Het Bureau verscheen in 7 delen tussen 1996 en 2000 bij uitgeverij Van Oorschot. Klik HIER voor een Wikipedia-artikel over Voskuil. Er is ook een website gewijd aan de achtergronden van Het Bureau. Ik heb overigens geen idee of die site nog wordt geüpdate. Ten slotte is er nu ook een hoorspel van gemaakt, waarvan alle afleveringen volledig via Internet te beluisteren zijn. Het schijnt dat er nu zelfs een toneelbewerking zit aan te komen.

pagina 164: Flatland en meerdimensionaliteit. Het boek Flatland van de Engelse predikant Edwin A. Abbott (1838-1926) is nog altijd verkrijgbaar (hoewel niet in Nederlandse vertaling, voor zover ik weet). Er is ook een alternatieve editie van Flatland verkrijgbaar, met daarin opgenomen de novelle Sphereland, die rond 1940 geschreven werd door Dionys Burger. In Sphereland wordt de gekromde ruimte van Einstein tot uitgangspunt genomen.

Het boek van Abbott is ook op het Internet te lezen: http://www.geom.uiuc.edu/~banchoff/Flatland/.

Voor wie geïnteresseerd is in achtergronden, de Engelse wiskundige Ian Stewart heeft een geannoteerde versie van Abbotts boek laten verschijnen: The Annotated Flatland: A Romance of Many Dimensions. Cambridge, MA: Perseus Books 2001. Stewart schreef zelfs een 'vervolg' waarin hij het idee van multi-dimensionaliteit verder uitwerkt: Flatterland: Like Flatland, Only More So. Cambridge, MA: Perseus Books 2001.

Ook de in het boek genoemde wiskundige Rudy Rucker - schrijver van Infinity and the Mind en The Fourth Dimension - schreef een alternatieve versie van Abbotts boek, Spaceland: A Novel of the Fourth Dimension. New York: Tor Books 2002.

Overigens wordt aan het einde van de film What the Bleep!? Down the Rabbit Hole (het vervolg op de film What the Bleep Do We Know?) door middel van een prachtige animatie haarfijn de Flatland-situatie uitgelegd. De drie-dimensionale 'superheld' Dr. Quantum bezoekt in die scene het twee-dimensionale Flatland en leert een Flatlander om drie-dimensionaal te denken. Dit is in de film een analogie om duidelijk te maken dat onze drie-dimensionale visie op de werkelijkheid beperkt is, omdat er misschien meerdere, hogere dimensies zijn. What the Bleep Do We Know: Down the Rabbit Hole is een aanrader, ondanks het vaak wat zweverig aandoende karakter van de film (en ondanks ergerniswekkende en angstaanjagende Tante Ramtha). Ook deze film maant ons de menselijke maat niet tot absolute maat te verheffen. En daar is niets zweverigs aan.

 

"Het probleem tussen geloof en natuurwetenschap zit niet aan de kant van de natuurwetenschappen, maar het zit in de manier waarop over God gesproken en gedacht wordt. Daarom ben ik ook van mening dat veel theologen die proberen toch Gods handelen met natuurwetenschappelijke theorieën te verzoenen, onzinnig bezig zijn. Ze houden zich bezig met een probleem dat helemaal niet bestaat. ... ik denk dat veel benaderingen in religion & science theologisch gezien bullshit zijn." (p. 33)

ISBN 9021141132,  € 19,50